Γιατί Μερικές Άνθρωποι Είναι Πιο Αδέξιες Από Άλλες;
Όλες μας μπορεί να γίνουμε αδέξιες πού και πού. Μπορεί να σκοντάψεις σε ένα πεζοδρόμιο ή να ρίξεις καφέ πάνω στο καινούριο σου φόρεμα, αλλά κάποιες φορές η αδεξιότητα δεν είναι απλώς ένα ατύχημα αλλά ένα επαναλαμβανόμενο πρόβλημα. Ίσως προσέξεις πως είσαι πιο αδέξια από το συνηθισμένο σε ορισμένες φάσεις του μήνα ή πως συνεχώς σκουντουφλάς ή σου πέφτουν πράγματα όταν αγχώνεσαι. Σε αυτό το άρθρο θα μάθεις περισσότερα για την αδεξιότητα και αν είναι κάτι ανησυχητικό ή απλώς ένα φυσιολογικό κομμάτι της ζωής και της προσωπικότητάς σου.
Όλες έχουμε εκείνη τη φίλη — ή ίσως είμαστε εμείς — που πάντα φαίνεται να της πέφτουν πράγματα, να χτυπάει στα έπιπλα και να αναποδογυρίζει τα πάντα. Τις περισσότερες φορές, το προσπερνάμε με γέλια: «Μερικοί άνθρωποι είναι πιο αδέξιοι, έτσι δεν είναι;» Όμως η αδεξιότητα δεν είναι πάντα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας. Μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα.
Τι σημαίνει να είσαι αδέξια;
Οι περισσότερες από εμάς έχουμε βιώσει να μας πέφτουν τυχαία πράγματα, να χτυπάμε σε κάποιο τραπέζι ή να χάνουμε την ισορροπία μας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αδεξιότητα δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Συνήθως είναι απλώς εκδήλωση κακής συντονισμού, υπερβολικά γρήγορης κίνησης ή, απλά, ενός ποτηριού παραπάνω. Παρόλο που αυτό συμβαίνει σε όλες κατά καιρούς, κάποιες μπορεί να θεωρούμε τον εαυτό μας αδέξιο. Μπορεί να βιώνεις περισσότερη αδεξιότητα από άλλες, αλλά αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη πως είσαι έμφυτα αδέξια. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν προσωρινά το συντονισμό μας.
Είναι σοβαρή η αδεξιότητα;
Η αδεξιότητα από μόνη της δεν είναι σοβαρό πρόβλημα, αλλά απλώς ένα σύμπτωμα. Για να θεωρηθεί σοβαρή, πρέπει να είναι ξαφνική, έντονη ή να διαρκεί για μεγάλο διάστημα. Αν ποτέ δεν ήσουν αδέξια αλλά ξαφνικά σου πέφτουν αντικείμενα, χύνεις ποτά, ή σκοντάφτεις χωρίς προφανή λόγο, ίσως υπάρχει λόγος ανησυχίας, ειδικά αν συνοδεύεται από συμπτώματα όπως:
- ίλιγγος
- ναυτία ή εμετός
- πονοκέφαλοι
- μυϊκή αδυναμία
- έντονες και φαινομενικά τυχαίες οσμές
- επιληπτικές κρίσεις
Η αδεξιότητα μαζί με ένα ή περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα ίσως δείχνει ότι υποφέρεις από μία από τις παρακάτω σοβαρές ασθένειες:
- επιληπτικές κρίσεις
- εγκεφαλικό επεισόδιο
- ορισμένες μορφές καρκίνου
- νόσος του Πάρκινσον
- εγκεφαλική κάκωση ή όγκος
- νόσος Alzheimer
Ωστόσο, είναι πολύ πιο πιθανό η περιστασιακή αδεξιότητά σου να οφείλεται σε ορμονικές αλλαγές ή κάποια ήπια έως μέτρια ψυχική κατάσταση. Συνέχισε να διαβάζεις για να μάθεις τέσσερις συχνές αιτίες αδεξιότητας.
Τέσσερις συχνοί λόγοι αδεξιότητας
Αδεξιότητα και ΔΕΠΥ
Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, ή ΔΕΠΥ, είναι μία κοινή νευρολογική διαταραχή τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες. Πολλές μητέρες ανακαλύπτουν ότι έχουν ΔΕΠΥ όταν διαγνωστεί κάποιο παιδί τους. Για τα άτομα με ΔΕΠΥ η διατήρηση της συγκέντρωσης για μεγάλα διαστήματα μπορεί να είναι δύσκολη. Ως αντιστάθμισμα, μπορεί να εμφανίζουν ελεγκτικές ή παρορμητικές συμπεριφορές, που οδηγούν σε δυσκολίες με ευθύνες στο σχολείο, τη δουλειά και το σπίτι.
Ένα σύμπτωμα που συνδέεται συχνά με τη ΔΕΠΥ είναι η ταλάντωση στάσης σώματος. Η ταλάντωση στάσης είναι βιολογική απόκριση στην κίνηση. Τα σώματά μας αναζητούν συνεχώς ισορροπία καθώς περπατάμε, τρέχουμε ή σκαρφαλώνουμε, ή όταν ισορροπούμε, π.χ. σε στάση γιόγκα με ένα πόδι. Όταν προσαρμόζεις τους μύες για να σταθείς στο ένα πόδι, τείνεις να λικνίζεσαι ελαφρώς.
Όσες έχουμε ΔΕΠΥ συχνά δυσκολευόμαστε με τον κινητικό έλεγχο, πράγμα που σημαίνει μεγαλύτερη δυσκολία στη διατήρηση της ισορροπίας. Μπορούμε να κάνουμε ορατές μικρές κινήσεις-διορθώσεις ή να μετακινιόμαστε ελαφρώς για να παραμείνουμε ευθυγραμμισμένες. Αν έχεις ΔΕΠΥ μπορεί να μην το αντιλαμβάνεσαι καν. Η ταλάντωση, όμως, επηρεάζει το συντονισμό και έτσι μπορεί να σκουντουφλάς ή να σου πέφτουν πράγματα πιο συχνά και γενικά να νιώθεις εκτός ισορροπίας.
Πώς αντιμετωπίζεται η ταλάντωση στάσης σε άτομα με ΔΕΠΥ
Αν είσαι αδέξια πού και πού χωρίς να επηρεάζεται η καθημερινότητά σου, μάλλον δεν φταίει η ταλάντωση στάσης. Όμως, αρκετά άτομα — κυρίως παιδιά — νοσηλεύονται για τραυματισμούς λόγω αδεξιότητας.
Αν η αδεξιότητα είναι τρόπος ζωής, η επαγγελματίας υγείας μπορεί να προτείνει ειδικές ασκήσεις για εκπαίδευση της ισορροπίας. Όπως όλες οι ικανότητες, η ισορροπία μπορεί να εκπαιδευτεί και να βελτιωθεί. Οι μελέτες δείχνουν σημαντικά αποτελέσματα στην ενίσχυση των κινητικών δεξιοτήτων παιδιών με ΔΕΠΥ, ενώ η ισορροπία βελτιώνει την υγεία και την ευελιξία του σώματος γενικότερα.
Αδεξιότητα και άγχος
Το άγχος φέρνει πολλά δυσάρεστα συναισθήματα που συχνά μας κάνουν να φοβόμαστε και την ίδια την ιδέα του. Είναι απολύτως φυσιολογικό να γινόμαστε πιο αδέξιες όταν αγχωνόμαστε. Αυτό συμβαίνει για διάφορους λόγους:
- Τα χέρια σου τρέμουν, κι έτσι είναι πιο δύσκολο να κρατήσεις σταθερά τα πράγματα.
- Τα χέρια μπορεί να ιδρώνουν, οπότε τα αντικείμενα γλιστρούν ευκολότερα.
- Ίσως υπεραναλύεις. Το κινητικό μας σύστημα είναι εξαιρετικά ευφυές — ο κινητικός φλοιός του εγκεφάλου επεξεργάζεται τα ερεθίσματα ώστε να συντονίζει την κίνηση. Τόσο καλά που εκτελούμε πολλές καθημερινές ενέργειες αυτόματα, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη. Το άγχος αλλάζει τα δεδομένα – ακόμη και τα απλά γίνονται δύσκολα όταν κάθε σου κίνηση ελέγχεται. Αν αντί να εμπιστεύεσαι το σώμα σου, μένεις προσκολλημένη σε κάθε βήμα, είναι πολύ πιο πιθανό να σκοντάψεις.
- Όταν είσαι αγχωμένη, η συγκέντρωση δυσκολεύει. Διασπάσαι πιο εύκολα από μικροαλλαγές στο περιβάλλον και έτσι έχεις περισσότερες πιθανότητες να ρίξεις ή να χύσεις κάτι.
Πώς να αποφύγεις την αδεξιότητα όταν αγχώνεσαι;
Η αδεξιότητα είναι μέρος της φυσικής αντίδρασης του σώματος στο άγχος. Συνεπώς ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης είναι να καταπραΰνεις τον εαυτό σου.
Μπορείς να δοκιμάσεις:
- Ασκήσεις αναπνοής για να ρυθμίσεις τη λήψη οξυγόνου και να μειώσεις τους παλμούς σου.
- Εστίαση στις αισθήσεις ώστε να στρέψεις την προσοχή σου στο παρόν και στον χώρο γύρω σου.
- Προετοιμασία εκ των προτέρων για να μειώσεις τον φόβο του αγνώστου. Όταν ξέρεις πού πας, με ποιους θα είσαι και τί να περιμένεις, μπορείς να χαλαρώσεις και να απολαύσεις τη στιγμή.
- Να τα κάνεις όλα πιο αργά δίνοντας χρόνο στον εαυτό σου. Αν προσέξεις ότι αποσπάσαι και αρχίζεις να στριφογυρίζεις, μερικές βαθιές αναπνοές θα σε βοηθήσουν να ηρεμήσεις και να ολοκληρώσεις κάθε εργασία στον σωστό χρόνο.
Βρες περισσότερες συμβουλές στο άρθρο μας για τη διαχείριση του άγχους.
Αδεξιότητα και περίοδος
Πλησιάζει η περίοδός σου και ξαφνικά ξεχνάς τα πάντα, σκουντουφλάς ή τίποτα δεν μένει στα χέρια σου! Μην ανησυχείς, δεν είσαι η μόνη. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι νιώθουν πιο αδέξιες αυτές τις μέρες του μήνα.
Υπάρχουν διάφορες εξηγήσεις για το φαινόμενο αυτό. Οι ορμονικές μεταβολές λίγο πριν ξεκινήσει η περίοδος δυσκολεύουν τα εγκεφαλικά κέντρα γνωστικής λειτουργίας. Επιπλέον, έχεις αυξημένη κατακράτηση υγρών, γεγονός που μετατοπίζει ελαφρώς το κέντρο βάρους σου και μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία.
Πολλές ακόμη παραπονιούνται για κακό ύπνο σε αυτή τη φάση, που οδηγεί σε εξάντληση, απόσπαση της προσοχής και περιορισμένη κινητική ακρίβεια. Η Dr Alyssa Dweck αναφέρει ότι κάποιες ασθενείς της βιώνουν ελαφρύ πρήξιμο στα μάτια κατά την εμμηνόρροια, δυσχεραίνοντας την τοποθέτηση φακών επαφής και εντείνοντας το αίσθημα αδεξιότητας.
Πώς να μειώσεις την αδεξιότητα στην περίοδο;
Αν και δεν μπορείς να αλλάξεις τη φύση του κύκλου σου, μπορείς να κάνεις τη ζωή σου ευκολότερη αυτές τις ημέρες αν:
- Κοιμάσαι επαρκώς. Όταν είσαι κουρασμένη, κανένα σύστημά σου — πνευματικό, σωματικό, συναισθηματικό — δεν αποδίδει όσο καλύτερα μπορεί.
- Περιορίζεις αλμυρά και γλυκά φαγητά που ενισχύουν την κατακράτηση υγρών.
- Αφήνεις κάτω το κινητό. Κοίτα πού πηγαίνεις, δες τα πρόσωπα γύρω σου. Μειώνοντας τη χρήση οθόνης, παραμένεις πιο συγκεντρωμένη και είναι ευκαιρία να κάνεις και ένα μικρό «διάλειμμα» από τα social.
Αδεξιότητα και εμμηνόπαυση
Ίσως νομίζεις πως μετά από χρόνια ορμονικών διακυμάνσεων θα βρεις ανακούφιση καθώς επιβραδύνονται όλα, αλλά θα διαψευστείς! Έρχεται η επόμενη πρόκληση — περιεμμηνόπαυση! Καλωσόρισες την αδεξιότητα μαζί με μία σειρά άλλων συμπτωμάτων…
Τα επίπεδα οιστρογόνου πέφτουν απότομα, κάτι που επηρεάζει τη μνήμη, την επίλυση προβλημάτων, τη συγκέντρωση, αλλά και την ισορροπία και τον συντονισμό. Επιπλέον, πολλές γυναίκες βιώνουν αϋπνία σε αυτό το στάδιο, που οδηγεί σε κούραση και «εγκεφαλική ομίχλη».
Είναι επίσης φυσιολογικό να μειώνονται οι κινητικές δεξιότητες με την ηλικία και συχνά διαπιστώνεις ότι μελανιάζεις πιο εύκολα. Με την πτώση των ορμονών, μειώνεται η παραγωγή κολλαγόνου και τα λιπώδη κύτταρα, κάνοντας το δέρμα πιο λεπτό. Λεπτότερο δέρμα + έξτρα αδεξιότητα = άσχημες μελανιές ακόμη και από μικροσυγκρούσεις με έπιπλα.
Πώς να περιορίσεις την αδεξιότητα στην περιεμμηνόπαυση;
Δεν υπάρχει φάρμακο για τη γήρανση, αλλά μπορούμε να διατηρήσουμε καλή ποιότητα ζωής, παραμένοντας δραστήριες σωματικά και πνευματικά. Είναι φυσιολογικό να μας ελκύουν λιγότερο οι μεγάλες εκδηλώσεις και να προτιμούμε παρέες με λίγες καλές φίλες ή ομάδες κοινού ενδιαφέροντος. Μοίρασε τον χρόνο σου σε πράγματα που σε εκφράζουν και δυναμώσου μέσα από νέες εμπειρίες.
Πολλές γυναίκες ανακουφίζονται από τα συμπτώματα με ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT). Ακόμη θεωρείται αμφιλεγόμενη σε κάποιες χώρες, αλλά μαθαίνοντας επιτέλους περισσότερα για τις εμπειρίες μας στην εμμηνόπαυση, αυξάνονται τα στοιχεία για την ασφάλεια και τα οφέλη της. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για την καταπολέμηση των δυσάρεστων συμπτωμάτων και κάθε γυναίκα αντιδρά διαφορετικά σε οιστρογόνα, προγεστερόνη ή τεστοστερόνη. Η ιατρός σου θα σε βοηθήσει να αποφασίσεις αν και ποια μέθοδος σου ταιριάζει καλύτερα.
Διάβασε περισσότερα για τα οφέλη και τους κινδύνους της ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης.
Πώς να μην είσαι αδέξια;
Αν είσαι αδέξια μερικές φορές, μην κρίνεις αυστηρά τον εαυτό σου. Πιθανότατα χρειάζεσαι περισσότερη ξεκούραση ή να χαμηλώσεις λίγο τους ρυθμούς σου. Συχνά χάνουμε το συντονισμό μας όταν βιαζόμαστε ή αισθανόμαστε στρες. Οπότε, αν δεις να χτυπάς ή να σου πέφτουν αντικείμενα ξανά και ξανά — σταμάτα. Πάρε μια βαθιά ανάσα, παρατήρησε το περιβάλλον και βρες το κέντρο σου. Πρέπει πράγματι να τα κάνεις όλα ταυτόχρονα; Κι αυτό θα περάσει.
Εάν όμως η αδεξιότητα εμφανιστεί απότομα, είναι έντονη, διαρκεί πολύ ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως παραπάνω, συμβουλέψου απαραίτητα τη γιατρό σου.
Τελικά!
Καμιά δεν θέλει να τη θυμούνται όλοι ως αδέξια. Και κάποιες φορές η αδεξιότητα δεν είναι τυχαία, αλλά ενοχλητικό ή και επικίνδυνο σύμπτωμα. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για την υγεία της γυναίκας, σε προσκαλούμε να διαβάσεις κι άλλα άρθρα μας:
Γιατί νιώθω τόσο συναισθηματική στην περίοδο;
Έχεις τριχόπτωση; Συμβουλές για να την αντιμετωπίσεις.
Πώς να μάθεις να παρακολουθείς τον κύκλο σου;
Κατέβασε τώρα το WomanLog:
