ขาดสัมผัส: ผลข้างเคียงของโรคระบาด
มนุษย์มีความต้องการโดยกำเนิดในการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม รวมถึงการสัมผัสทางกายภาพ การสัมผัสมีความสำคัญต่อสุขภาวะของผู้หญิง ช่วงที่โควิด-19 บังคับให้เว้นระยะห่างทางสังคม หลายคนต้องเผชิญกับภาวะขาดสัมผัส จะมีผลกระทบอะไรบ้าง และสามารถชดเชยสิ่งที่ขาดนี้ได้หรือไม่?
จากอ้อมกอดถึงการจับมือ มีหลายวิธีที่เราเคยใช้ในการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นเพื่อตอบสนองความต้องการสัมผัสโดยที่เราไม่รู้ตัว และตอนนี้เราจำเป็นต้องเปลี่ยนนิสัยเพื่อจำกัดการแพร่กระจายของไวรัสโคโรนา อย่างไรก็ตาม การสัมผัสระหว่างบุคคลเป็นความต้องการขั้นพื้นฐานของมนุษย์ และหากขาดสิ่งนี้ ความโดดเดี่ยวที่หลายคนประสบอยู่แล้วยิ่งรุนแรงขึ้นไปอีก
วิทยาศาสตร์ช่วยให้เราเข้าใจว่าการสนับสนุนทางสังคมและการติดต่อของมนุษย์จำเป็นต่อสุขภาพกายและใจ โดยเฉพาะในช่วงเวลาแห่งความเครียดและความไม่แน่นอน
การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ยังแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการสัมผัสทางกายภาพในวัยเด็ก ซึ่งเกี่ยวข้องกับ:
- คะแนนการทดสอบทางกายและสติปัญญาที่ดีกว่า
- ระบบภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงกว่า
- ความก้าวร้าวที่ลดลง
แม้ว่าความต้องการสัมผัสทางกายของมนุษย์เป็นสิ่งที่เราควรตระหนัก แต่สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ การสัมผัสใครหมายถึงการเข้าไปในพื้นที่ส่วนตัวของเขา (ซึ่งไม่ควรทำโดยไม่ได้รับความยินยอม) วัฒนธรรมแต่ละแห่งมีความอดทนต่อการสัมผัสทางกายที่แตกต่างกัน เช่น ชาวฟินแลนด์ขึ้นชื่อเรื่องการเว้นระยะห่าง ขณะที่ชาวอาร์เจนตินามักรู้สึกสบายในการใกล้ชิดกันมากกว่า
บางคนแทบไม่ชอบถูกแตะต้องเลย Haphephobia เป็นโรควิตกกังวลที่ทำให้ผู้ป่วยไม่ชอบการสัมผัส—การถูกแตะต้องจะสร้างความไม่สบายใจอย่างมากให้กับพวกเธอ
ประโยชน์ของสัมผัส
เมื่อเทียบกับเด็กแล้ว วัยรุ่นและคนวัยหนุ่มสาวดูจะพึ่งพาการสัมผัสทางกายน้อยกว่า แต่ผู้สูงอายุที่มักอยู่คนเดียวมากกว่า กลับเปราะบางและตระหนักถึงตัวเองยิ่งขึ้น และยิ่งต้องการสัมผัสกับผิวหนังของผู้อื่นมากขึ้น มีการศึกษาจำนวนมากที่แสดงถึงผลดีของการสนับสนุนทางสังคมต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี การสนับสนุนทางสังคม คือความสัมพันธ์ที่มีความหมายซึ่งมอบความห่วงใยและความปลอดภัยพร้อมสร้างภูมิต้านทานและความภาคภูมิใจในตนเอง
ความรู้สึกเชื่อมโยงกับผู้อื่น โดยเฉพาะผ่านการสัมผัสทางกายภาพ สามารถปกป้องเราจากผลกระทบด้านลบของความเครียดได้ การสนับสนุนทางสังคมที่เข้มแข็งและการสัมผัสใกล้ชิด เช่น การกอด ยังช่วยเสริมภูมิคุ้มกันและป้องกันการติดเชื้อได้ สัมผัสทางกายกับคนที่เรารักและไว้ใจช่วยกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก ที่ช่วยให้ร่างกายสงบและผ่อนคลาย เมื่อเราถูกสัมผัส อัตราการเต้นหัวใจจะช้าลง ความดันโลหิตลดลง ระดับคอร์ติซอล—ฮอร์โมนความเครียด—ลดลง และร่างกายปล่อยออกซิโทซิน—ฮอร์โมนแห่งความรักและความผูกพัน
แค่จับมือใครสักคนที่กำลังเจ็บปวด ก็ช่วยให้เธอผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากไปได้ และสิ่งนี้ก็เป็นประโยชน์กับผู้ให้เช่นเดียวกับผู้รับ เพราะการสัมผัสคือการแลกเปลี่ยนทั้งสองฝั่ง
แม้แต่การสัมผัสเบาๆ จากคนแปลกหน้าก็ยังช่วยบรรเทาความรู้สึกโดดเดี่ยวทางสังคมได้ สิ่งนี้สำคัญมากในกรณีของผู้ที่มีแนวโน้มจะถูกแยกตัว เช่น ผู้สูงวัยหรือคนที่เข้าสังคมไม่เก่ง โดยทั่วไปแล้วผู้ชายมักขาดสัมผัสมากกว่าผู้หญิง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะอุดมคติชายแบบเดิมที่เน้นความแข็งแกร่งและไม่สนับสนุนการสัมผัสกันในแบบเพื่อนฝูง
การให้ความรักกับตัวเองทางร่างกายก็ยังดีกว่าไม่ได้รับเลย เราปลอบโยนตัวเองเสมอ—ทั้งการลูบหน้าผาก ขยำมือ แปรงผม หรือลูบคอ รวมถึงการสัมผัสทางเพศกับตัวเอง—การช่วยตัวเองก็เป็นสัมผัสที่ช่วยบรรเทาความเครียดและปลอบประโลมใจเช่นกัน
รับมือกับความหิวสัมผัส
เมื่อปีที่แล้ว เราอาจแนะนำให้มองหาการสัมผัสเชิงมิตรในรูปแบบการนวด ทำเล็บ เท้า หรือมือ ไปร้านทำผม เรียนเต้น หรือไปออกกำลังกายกับเทรนเนอร์ในฟิตเนส ปัจจุบันนี้ กิจกรรมเหล่านี้เป็นของหรูที่อาจเป็นไปไม่ได้ หากต้องการความปลอดภัย
ในสภาพใหม่ที่เกิดจากโควิด-19 กลุ่มที่มีความเสี่ยงติดเชื้อมากที่สุด (คนพิการ ผู้ป่วยเรื้อรัง ผู้สูงอายุ) ก็ต้องประสบกับภาวะขาดสัมผัสอย่างยาวนานเช่นกัน ในช่วงกักตัวหรือแยกตัวโดยลำพัง กลุ่มนี้—โดยเฉพาะถ้าอาศัยคนเดียว—ยิ่งได้รับผลกระทบจากการขาดสัมผัสกับลูก หลาน เพื่อนฝูงหรือญาติพี่น้อง
แม้ว่าการติดต่อทางไกลจะช่วยคลายเหงาได้มาก แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าไม่ว่าจะเป็นการโทรศัพท์ แชทออนไลน์ หรือสื่ออินเทอร์แอคทีฟแบบไหน ก็ทดแทนสัมผัสของมนุษย์ไม่ได้ ผิวของคนแต่ละคนพิเศษและไม่สามารถเลียนแบบได้ ซึ่งเรามักมองข้าม ผิวเป็นอวัยวะเฉพาะตัวและประสาทสัมผัสของเราซับซ้อนมาก
นี่จึงเป็นเหตุผลที่หลายคนไม่เชื่อว่าโรบอททางเพศจะทดแทนมนุษย์ได้จริง แม้เทคโนโลยีจะก้าวหน้าเพียงใด ก็ยังไม่อาจสร้างประสบการณ์แบบการสัมผัสผิวพรรณ อุณหภูมิ หรือกลิ่นของคนจริงได้ อย่างไรก็ตาม ช่วงโควิด ร้านค้าของเล่นทางเพศรวมถึงตุ๊กตาขนาดคนต่างมีลูกค้าเพิ่มขึ้น
แล้วเราจะปลอบใจตัวเองอย่างไรเมื่อไม่มีใครอยู่ใกล้ ลองวิธีเหล่านี้ดู:
- นึกถึงช่วงเวลาน่ารื่นรมย์ในอดีตที่เกี่ยวข้องกับการสัมผัส ร่างกายเราจำลองประโยชน์ของสิ่งสมมตินั้นได้เก่งอย่างไม่น่าเชื่อ
- อาบน้ำหรือแช่อ่างน้ำนานๆ แล้วรู้สึกถึงสายน้ำที่ไหลผ่านผิว
- กอดตุ๊กตาในวัยเด็กหรือห่มผ้าหนาๆ—บางคนใช้ผ้าน้ำหนักมากช่วยลดความกังวลและอาการกระสับกระส่ายได้
- ถ้ามีสัตว์เลี้ยง ใช้เวลากับมัน เช่น ลูบแมวซึ่งเป็นประโยชน์ทั้งต่อแมวและเจ้าของ
- สำรวจรอบๆ บ้าน เช่น อาจมีเสื้อผ้านุ่มพิเศษใส่ หรือปกหนังสือน่าสัมผัส ลองใช้ปลายนิ้วลูบดู
- เอาใจใส่ร่างกายของตัวเองเป็นพิเศษ—จัดกิจกรรมสปาให้ตัวเองที่บ้าน เช่น ทาเล็บ นวดตัว หรือออกกำลังกายชุดที่ทำให้รู้สึกสบาย สดชื่น หรือถ้าต้องการก็ช่วยตัวเอง
บางคนสัมผัสประสบการณ์ Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR) เมื่อฟังเสียงบางอย่าง เช่น เสียงกระซิบหรือเสียงหวีผม
เสียงเหล่านี้กระตุ้นสมองส่วนที่เกี่ยวกับการสัมผัสและการเชื่อมโยง ผู้ที่มีประสบการณ์ ASMR จะรู้สึกสงบทั้งใจและกาย ASMR ยังเป็นเครื่องมือจัดการความเครียดและช่วยคนที่มีปัญหานอนหลับ สามารถฟังได้ทาง YouTube, Spotify และแพลตฟอร์มอื่น
อีกวิธีที่ลองทำได้คือเขียนไดอารี่หรือเขียนแบบไหลความคิด การจดบันทึกความรู้สึกลงในสมุดช่วยให้ประมวลความรู้สึกต่างๆ เทคนิคอื่นๆ ที่เน้นสติ อย่างการทำสมาธิ หรือฝึกหายใจ ก็ช่วยเยียวยาได้เช่นกัน
บางคน โดยเฉพาะผู้หญิงที่เคยชินกับการแสดงออกว่าเข้มแข็งหรือควบคุมตัวเอง การปลอบใจตนเองอาจรู้สึกน่าอาย ให้คิดเสียว่า สิ่งนี้คือการเยียวยา—คุณกำลังช่วยตัวเองรับมือกับเหตุการณ์ที่กดดัน ไม่มีอะไรน่าอายในเรื่องนี้
คุณสามารถติดตามรอบเดือนของตัวเองได้ใน WomanLog ดาวน์โหลด WomanLog ได้เลย:
