ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการตั้งครรภ์
การตั้งครรภ์เป็นช่วงเวลาที่ผู้หญิงมีความเปราะบางมาก โดยเฉพาะในอดีตเมื่อเรายังรู้น้อยเกี่ยวกับการตั้งครรภ์และการคลอด แม้ประสบการณ์จะเป็นแหล่งความรู้สำคัญ แต่ก็อาจสร้างความเข้าใจคลาดเคลื่อนได้—ประสบการณ์ของผู้หญิงคนหนึ่งไม่ใช่และไม่ควรเป็นมาตรฐานของคนอื่น ปัจจัยต่าง ๆ เช่น สุขภาพของผู้หญิง เครือข่ายการสนับสนุน ความพร้อมทางอารมณ์ และแพทย์หรือพยาบาลผดุงครรภ์ ล้วนสามารถกำหนดประสบการณ์ของแต่ละคนได้ทั้งสิ้น
ความเชื่อผิด ๆ หลายอย่างเกี่ยวกับการตั้งครรภ์เกิดขึ้นจากความตั้งใจที่จะปกป้องแม่และลูก บางเรื่องมีพื้นฐานมาจากข้อเท็จจริง แต่ก็ยังไม่สมบูรณ์และถูกเข้าใจผิดได้ ในบทความนี้เราจะมาสลายข้อเข้าใจผิดที่พบได้บ่อย และมอบข้อเท็จจริงให้แทน
ทุกวัฒนธรรมต่างก็สร้างเรื่องเล่าและตำนานขึ้นมาอธิบายโลกของตน เมื่อเวลาผ่านไป เราแทนที่เรื่องเล่าเก่า ๆ ด้วยข้อมูลที่ถูกต้องยิ่งขึ้นจากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ แต่กระนั้นก็ยังคงมีอคติแบบชายเป็นใหญ่ในวงการแพทย์ ร่างกายของผู้ชายถูกศึกษาก่อน ขณะที่อวัยวะของผู้หญิงกลับถูกมองว่าเป็นปริศนานานหลายสิบปี ที่จริง งานวิจัยเกี่ยวกับคลิตอริสที่ครบถ้วนฉบับแรกเพิ่งตีพิมพ์โดยนักวิทยาศาสตร์หญิงในปี 1998 นี้เอง
ในอดีต พยาบาลผดุงครรภ์เป็นผู้ดูแลการตั้งครรภ์และการคลอด และถ่ายทอดภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่น เราควรขอบคุณพวกเธออย่างยิ่ง
แต่ในปัจจุบัน เรามีข้อมูลครบถ้วนยิ่งขึ้นและสามารถแยกข้อเท็จจริงออกจากความเชื่อโชคลางได้ การตั้งครรภ์ได้รับการศึกษาอย่างจริงจังจากผู้เชี่ยวชาญด้านนรีเวชศาสตร์ พันธุศาสตร์ ศัลยกรรม และสาขาวิชาวิทยาศาสตร์อื่น ๆ ความก้าวหน้าในทางการแพทย์ทำให้อัตราการเสียชีวิตของแม่และลูกระหว่างการตั้งครรภ์และการคลอดลดลงอย่างมาก อย่างไรก็ดี ยังมีข้อควรรู้และภยันตรายที่ยังป้องกันได้ยากรอให้ค้นหาอีกมาก
ลองมาสำรวจความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการตั้งครรภ์และการคลอดที่ยังคงพบได้ในปัจจุบันกัน
เรื่องอาหาร
อาหารที่ผู้หญิงกินขณะตั้งครรภ์ควรสดใหม่และหลากหลาย เพื่อให้ทารกได้รับสารอาหารครบสำหรับพัฒนาการที่แข็งแรง อย่างไรก็ตาม มีความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับ การกินขณะตั้งครรภ์ มากมายที่ไม่ถูกต้อง ความอยากอาหารหรือการกินของบางอย่างระหว่างตั้งครรภ์นั้นไม่มีผลต่อรสนิยมการกินของลูกในอนาคต และอาหารสีต่าง ๆ ที่กินก็ไม่ได้มีผลต่อสีผิว ผม หรือปานของลูกแต่อย่างใด
ในบางประเทศของเอเชียมีความเชื่อว่าการกินอาหารเผ็ดร้อนจะทำให้ทารกผมหรือขนร่วง หรือถึงขั้นตาบอด แต่จริง ๆ แล้ว ไม่มีความเชื่อมโยงระหว่างระดับความเผ็ดร้อนของอาหารที่คุณแม่กินกับผมหรือตาของทารกเลย ในทางกลับกัน การกินอาหารเผ็ดอาจทำให้แม่ไม่สบาย เช่น อาการบวมน้ำ ขาบวม และกรดไหลย้อน โดยเฉพาะในไตรมาสสุดท้าย หากไม่เคยกินเผ็ดมาก่อน ช่วงตั้งครรภ์อาจไม่ใช่ช่วงเวลาที่เหมาะจะเริ่มทดลอง
หลายคนคงเคยได้ยินว่าผู้หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรกินซูชิหรือปลาดิบ ซึ่งเป็นความจริง เพราะการกินเนื้อสัตว์หรือปลาดิบเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียและภูมิคุ้มกันของผู้หญิงขณะตั้งครรภ์จะอ่อนกว่าเดิม นอกจากนี้ ด้วยมลพิษทางอุตสาหกรรม ปลาดิบยังเสี่ยงต่อโลหะหนักอย่างสารปรอท ซึ่งเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์อีกด้วย
ปริมาณอาหาร
มีคำกล่าวว่า “ต้องกินเผื่อลูกในท้อง”—ซึ่งเป็นความจริงแค่บางส่วน ช่วงตั้งครรภ์ควรฟังร่างกายตัวเองให้ดี กินในสิ่งที่อยากกินและไม่จำกัดปริมาณมากจนเกินไป ลูกยังพัฒนาอยู่เลยใช้สารอาหารน้อยกว่าผู้ใหญ่โดยเฉลี่ย คำแนะนำทั่วไปคือเพิ่มอาหารเพียงประมาณ 200 กิโลแคลอรี่ต่อวัน จำนวนนี้ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ช่วงเวลานี้ไม่ควรควบคุมน้ำหนักหรือไดเอตอย่างเด็ดขาด กินอาหารที่ดีต่อสุขภาพและสมดุลเพื่อตัวคุณและลูก
สายสะดือ
อีกหนึ่งความเชื่อที่ว่า การยกมือเหนือศีรษะขณะตั้งครรภ์จะทำให้เกิดอันตรายขณะคลอด หรือบางคนบอกว่าสายสะดือจะขาดเอง ซึ่งไม่เป็นความจริงเลย
ร่างกายผู้หญิงสามารถปรับตัวสำหรับการตั้งครรภ์ได้ดีกว่าที่เคยคิดกัน แต่ไม่มีท่าทางร่างกายแบบใดเลย แม้แต่ท่าโยคะที่ท้าทาย สามารถมีผลต่อทารกในครรภ์ ซึ่งลอยอยู่ในถุงน้ำคร่ำที่ช่วยรองรับแรงกระแทก
อีกหนึ่งความเชื่องมงายคือ ห้ามยุ่งเกี่ยวกับเชือกหรือสายขณะตั้งครรภ์ เพราะกลัวว่าสายสะดือในท้องจะพันกัน ซึ่งไม่เป็นความจริง อาจมีเฉพาะในกรณีที่เกี่ยวกับอาชีพต้องใช้เชือก เช่น อาจต้องเผชิญกับฝุ่นหรือเส้นใยอันตราย การออกแรงมากเกินไปหรือหายใจเอาฝุ่นอันตรายเข้าไปมาก ๆ อาจส่งผลกระทบ แต่การสัมผัสเชือกหรือด้ายในชีวิตประจำวันไม่ได้เกี่ยวข้องกับสายสะดือเลย
น้ำและการว่ายน้ำ
ความเชื่องมงายหลายแห่งห้ามผู้หญิงใกล้น้ำหรือว่ายน้ำ โดยบางที่เชื่อว่ามีภูตผีในน้ำ
ในความเป็นจริง การว่ายน้ำขณะตั้งครรภ์ปลอดภัยและยังถือเป็นกิจกรรมที่ดีอีกด้วย ช่วยออกแรงแบบแรงกระแทกต่ำและเสริมสร้างความแข็งแรงทั้งร่างกาย คลอรีนในสระว่ายน้ำสาธารณะถือว่าไม่เป็นอันตรายต่อหญิงตั้งครรภ์ แต่ควรหลีกเลี่ยงน้ำที่ไม่สะอาด ว่ายน้ำในสระหรือแหล่งน้ำที่ไม่รู้ที่มา หรือฝืนกำลังตัวเองถือว่าเป็นอันตราย ซึ่งไม่เกี่ยวกับการตั้งครรภ์โดยตรง
อาบน้ำอุ่นผ่อนคลายเป็นสิ่งที่แนะนำอย่างยิ่ง
บางคนกลัวว่าน้ำจากภายนอกจะเข้าไปมีผลกับทารกในครรภ์ เรื่องนี้ไม่เป็นความจริงเลย ทารกในครรภ์มีเกราะป้องกันหลายชั้น—ถุงน้ำคร่ำ มดลูก และเมือกที่อุดปากมดลูกอีกชั้นหนึ่ง
พระจันทร์เต็มดวง
พระจันทร์ โดยเฉพาะช่วงพระจันทร์เต็มดวง มักถูกนำไปโยงกับปริศนาหลายอย่าง เรื่องเล่าเกี่ยวกับมนุษย์หมาป่าพูดถึงพลังเร้นลับของพระจันทร์ หญิงตั้งครรภ์ในอดีตมักถูกแนะนำให้อยู่แต่ในบ้านเวลามีพระจันทร์เต็มดวงเพื่อเลี่ยงอันตรายให้ลูกซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่มีมูล พระจันทร์ไม่มีผลต่อสุขภาพแม่หรือลูก และแน่นอนจะไม่กลายร่างเป็นมนุษย์หมาป่า
อย่างไรก็ตาม มีการพูดถึงความเชื่อมโยงระหว่างรอบเดือนของผู้หญิงกับระยะของพระจันทร์—ซึ่งมีความยาวใกล้เคียงกัน และคำว่า menses กับ menstruation ก็มาจากคำว่า mene (พระจันทร์) ในกรีกโบราณและ mensis (เดือน) ในละติน แต่จริง ๆ แล้ว งานวิจัยพบว่า ระยะของพระจันทร์ไม่มีผลต่อรอบเดือน และพระจันทร์ไม่ได้มีผลต่อการคลอด
แต่พบว่าพระจันทร์อาจมีผลเล็ก ๆ กับระดับกรดด่างภายในช่องคลอด ซึ่งสามารถมีผลกับเพศของบุตรได้!
แม้ธรรมชาติจะยังลึกลับน่าพิศวง สมองมนุษย์เองที่เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้มองหาความเกี่ยวโยงในทุกสิ่งเพื่อความอยู่รอด เช่นเดียวกับการหนีภัยสัตว์มีพิษหรือสัตว์ร้าย แม้สัญชาตญาณแบบนั้นจะดีในหลายกรณี แต่บางทีก็อาจทำให้เราเชื่อมโยงเหตุการณ์ที่ไม่เกี่ยวข้องกัน หากบางคนคลอดลูกช่วงพระจันทร์เต็มดวงก็ไม่ได้แปลว่าพระจันทร์จะเร่งคลอดเสมอไป
งานศพ
ผู้หญิงตั้งครรภ์บางวัฒนธรรมถูกห้ามไม่ให้ร่วมงานศพเพื่อป้องกันวิญญาณมารบกวนลูก ความตายของเด็กในอดีตมีมาก หลายสังคมจึงสร้างข้อห้ามเพื่อปกป้องแม่และลูก
งานศพ อาจนำมาซึ่งความเศร้าโศกอย่างรุนแรง ซึ่งอารมณ์รุนแรงอาจส่งผลต่อสุขภาพขณะตั้งครรภ์ เหตุการณ์ที่เครียดมากทั้งทางร่างกายและจิตใจ ล้วนเป็นอันตรายกับทุกคน โดยเฉพาะหญิงที่ตั้งครรภ์ อย่างไรก็ตาม การแสดงความเศร้าและโศกเศร้าเป็นกระบวนการธรรมชาติที่จำเป็นสำหรับผู้สูญเสีย และการไปงานศพเป็นการให้เกียรติและกำลังใจแก่ครอบครัวของผู้วายชนม์ หญิงตั้งครรภ์ควรเลือกเองว่าตัวเองจะทำเช่นไร
เหมือนแม่เหมือนลูก
หญิงตั้งครรภ์มักถูกแนะนำให้ถามแม่เกี่ยวกับประสบการณ์ตั้งครรภ์หรือคลอดเพื่อรู้ว่าจะต้องเจออะไรบ้าง ปัจจัยทางพันธุกรรมมีผลต่อการตั้งครรภ์และฮอร์โมน แม้หลายคนคิดว่าระยะเข้าสู่วัยสาวอย่างรอบเดือนและพัฒนาการหน้าอกจะคล้ายคลึงกันระหว่างแม่กับลูกสาว หรือแม้แต่อาการขณะตั้งครรภ์ก็จะเหมือนกัน
แต่ความจริงคือ แม้แต่ผู้หญิงคนเดียวกันที่มีลูกมากกว่าหนึ่งครั้งยังเจอประสบการณ์ไม่ซ้ำกันเลย ปัจจัยมีมากมายเหลือเกิน แม้คำแนะนำจากผู้หญิงรอบตัวจะมีประโยชน์ แต่ก็อาจไม่เหมาะกับคุณเสมอไป
ในศตวรรษที่ 21 การตั้งครรภ์ไม่ใช่เรื่องลี้ลับที่พระจันทร์หรือสิ่งเร้นลับจะเข้ามามีอิทธิพลต่อกระบวนการแล้ว จงระมัดระวังอย่างเหมาะสม แต่ก็อย่าให้ความเชื่องมงายหรือคำแนะนำที่หวังดีแต่ไม่จำเป็นทำให้คุณวิตกกังวลเกินเหตุ สนุกกับการเดินทางครั้งนี้และจงจำไว้—คุณไม่ใช่คนแรกหรือคนสุดท้ายที่ผ่านประสบการณ์นี้ และคุณมีแหล่งช่วยเหลือมากมาย!
เรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับการตั้งครรภ์เพิ่มเติม ที่นี่
คุณสามารถติดตามรอบเดือนของคุณได้ด้วย WomanLog ดาวน์โหลด WomanLog ได้เลยตอนนี้:
